Ratings

De laatste tijd wordt er veel gesproken over creditrating, oftewel kredietbeoordelingen. Maar toch weten veel mensen niet wat dit inhoudt en is ook niet altijd duidelijk hoe het systeem van de verschillende kredietbeoordelaars werkt.

Belang

Als bijvoorbeeld een bedrijf of overheid geld wil lenen omdat het een bepaald project wilt financieren, dan zal een investeerder willen weten hoe betrouwbaar de instantie is waaraan hij van plan is zijn geld uit te geven. Hij wil weten hoe kredietwaardig de lener is, om er zeker van te zijn dat de schuld wordt terugbetaald. De uitlener zal immers, ook als het project mislukt, zijn geld terugwillen. Tegelijkertijd is de investeerder ook bereid een (beperkt) risico te nemen, om zo het beoogde rendement te kunnen maken. Voor investeerders is het echter lastig te beoordelen hoe betrouwbaar de partij is waar het geld wordt uitgeleend. Daarom zijn er gespecialiseerde bedrijven die de leners een rating geven. Deze rating zegt iets over de betrouwbaarheid en kredietwaardigheid van de instantie die het geld wil lenen. Het is dus een indicatie van de veiligheid van de lening/investering. Dit is echter geen garantie, ook een instelling met een goede kredietwaardigheid kan in de problemen komen. Toch vinden investeerders deze rating belangrijk omdat het vaak wel een betrouwbare indicatie is.

Deze ratings worden gegeven door bedrijven (agencies) die gespecialiseerd zijn in het inschatten van risico’s op leningen. Er zijn diverse ratingagencies, die ook diverse markten coveren. Zo zijn er agencies die enkel grote bedrijven en overheden een rating geven, maar er zijn ook (kleinere) agencies die ratings geven aan bijvoorbeeld middelgrote bedrijven en multinationals. Daarnaast zijn er ook andere bedrijven, waaronder kredietverzekeraars, die ook van kleine ondernemingen een kredietrisico inschatting proberen te maken. De drie grootste ratingagencies, die zowel overheden als grote bedrijven een rating geven, zijn: Standard & Poors’(S&P), Moodys en Fitch.

Deze drie ratingagencies (en vele andere) gebruiken een letteraanduiding om de kredietwaardigheid van een partij aan te geven. De hoogste rating die deze agencies toekennen word aangeduid met AAA. Deze worden triple A ratings genoemd. Ondanks dat dit de hoogste rating is die een overheid of bedrijf kan krijgen, betekent dit niet dat de lening risicovrij is. Er zijn gevallen bekend waarin een instantie met een triple A rating de lening niet terug kon betalen. De kans hierop wordt bij triple A leningen echter kleiner geschat dan bijvoorbeeld bij instanties met de laagst denkbare rating. (D)

Dit systeem heeft grote gevolgen voor bedrijven en overheden die geld willen lenen. Instanties met een hoge creditrating worden geacht veiliger te zijn en investeerders zijn dan ook eerder bereid hun geld uit te lenen aan deze bedrijven en overheden. Om investeerders over te halen toch geld uit lenen zullen de instanties met een lagere rating zullen deze een hogere rente bieden aan investeerders zodat deze investeerders het misschien toch aantrekkelijk vinden om te investeren in deze producten en projecten.

Banken die hoge kredietwaardigheid hebben zullen op de markt dus makkelijk geld kunnen ophalen, banken met een mindere rating zullen meer rente moeten bieden. Dit heeft ook gevolgen voor de rente die de banken aan hun klanten aanbieden. Banken die makkelijk geld kunnen ophalen, zullen hun spaarders een lagere rente hoeven aan te bieden en kunnen de klanten die bij hen lenen een lagere rente rekenen. Banken die moeilijker geld kunnen ophalen zullen hun klanten een hogere rente moeten bieden op de spaartegoeden. Zij zullen hierdoor ook een hoger rentepercentage aan hun leners vragen of genoegen moeten nemen met een lagere winstmarge. Ratings zijn dus erg belangrijk voor het gedrag dat de uitleners vertonen.

Een investeerder die zijn geld in obligaties stopt krijgt als een instelling failliet gaat niet al zijn geld terug. Bij spaarrekeningen werkt dit echter niet zo, als een bank niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen worden de tegoeden gedekt door het DepositoGarantiestelsel. Dit stelsel zorgt er voor dat de Nederlandse Bank het geld uitbetaald als de eigen bank dat niet meer kan. Hierdoor zijn de particuliere en de kleine zakelijke spaarders beschermt tot 100.000 euro. De ratings zijn voor particulieren daarom minder belangrijk dan voor grote investeerders zoals bijvoorbeeld pensioenfondsen, banken en overheden. Sinds de kredietcrisis zijn ratings echter ook bekend geworden bij het grote publiek omdat ze een belangrijke rol spelen in de krediet- en schulden crisissen.

Systematiek

Zoals eerder opgemerkt hebben ratingagencies hun eigen schalen om de kredietwaardigheid aan te duiden. De ratings die de verschillende agencies geven ontlopen elkaar echter niet vaak. Het zou ook vreemd zijn als de ene agency een bedrijf heel betrouwbaar zou vinden en de andere agency hetzelfde bedrijf totaal onbetrouwbaar zou vinden. De agencies hebben echter wel hun eigen modellen, aan de hand waarvan zij hun rating geven. Hierdoor kunnen er wel verschillen bestaan tussen de verschillende ratings, maar meestal zijn deze niet groot.

De ratingagencies hebben ook hun eigen schalen om de rating aan te duiden. De hoogste rating bij alle drie de grote agencies is AAA (triple A). Na de triple A komt bij sommige agencies AA+, bij andere weer AA1. Hoewel de rating niet altijd op dezelfde manier worden aangeduid, is het wel mogelijk ze per trede te bekijken. De aanduidingen die op dezelfde trede met elkaar staan zijn dan vergelijkbaar. Daardoor is het handig om een overzicht met tredes te vergelijken,  om te zien hoog de rating is ten opzichte van de rating van een andere beoordelaar.

De ratings lopen van triple A, de hoogste status, tot de zogenaamd ‘junk’ status. Dit zijn ‘troep’leningen. De kans dat deze niet worden terugbetaald is dan ook groot. Deze leningen zijn zeer speculatief. Investeerders zullen dan ook niet snel bereid zijn hun geld uit te lenen aan de betreffende instanties. De investeerders die wel bereid zijn een hoog risico te lopen zullen dat enkel doen als daar een hoge beloning in te vooruit kan staan. De rentes die deze leners zullen moeten betalen zijn soms wel hoger dan 25%.

Bedrijven en overheden die het al moeilijk hebben zullen deze rente meestal niet op kunnen brengen. Zij zullen daarom andere manieren zoeken om geld aan te trekken. Overheden kunnen zich bijvoorbeeld tot het Internationaal Monetair Fonds (het IMF) wenden en bedrijven zullen wellicht proberen aandelen uit te geven om geld binnen te halen.

Ratings zijn daarnaast ook belangrijk bij het verzekeren van leningen. Grote investeerders, zoals pensioenfondsen kunnen zich verzekeren tegen leningen die niet worden terugbetaald. De kosten hiervoor zullen per lening verschillen. De ene lening kan minder veilig zijn dan de andere. De verzekeraars maken vaak zelf een afweging hoe betrouwbaar zij een bedrijf of overheid vinden, vaak maken zij wel gebruik van eigen modellen en hun eigen oordeel. Soms maken zij ook gebruikt van de ratings van deze (grote) creditratingagencies.

Belangrijk, maar niet absoluut

Ratings zijn voor investeerders erg belangrijk om een indicatie te krijgen van de betrouwbaarheid van de lener. Zij geven een schatting van de kredietwaardigheid van de lener, maar investeerders zijn soms ook bereid bij een slechtere rating een lening te geven. De rentes die zij dan vragen zullen hoog zijn, omdat het risico dat zij lopen ook hoog is. Een hogere rating, duidt op een lager risico, maar biedt geen absolute garantie. Investeerders hechten toch veel vertrouwen in de ratings omdat ze deze beschouwen als indicatoren van het risico.

Top 4

Meest gelezen

Nieuwste berichten